Kategori: Makaleler

Hemzemin Geçit Kazası Nedir? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme İnsan davranışlarını çözümlemeye çalışmak, her zaman derin bir merak uyandırmıştır. Çünkü insanlar, çoğu zaman kendi hareketlerinin ve kararlarının nedenlerini anlamakta zorluk çekerler. Bir psikolog olarak, günlük yaşamın sıradan gibi görünen ama aslında birçok psikolojik faktörün bir araya geldiği anlarını gözlemlemek, bana sürekli olarak ilham verir. Hemzemin geçit kazaları gibi olaylar, bazen basit bir dikkatsizlik olarak nitelendirilebilir, ancak derinlemesine inildiğinde, bu kazaların ardında bilişsel, duygusal ve sosyal psikolojik faktörlerin karmaşık bir etkileşimi yatar. Peki, bir insan neden hemzemin geçitte bu kadar önemli bir güvenlik uyarısını görmezden gelir? Bu yazıda, hemzemin geçit kazalarını bir…

Haran Ne Anlama Gelir? Tarih, İnanç ve Kültürün Kesişim Noktasında Bir Şehir Mezopotamya’nın derin tarih katmanlarında yer alan Haran, yalnızca bir coğrafi isim değil; aynı zamanda medeniyetin, inancın ve insanlık tarihinin ortak belleğinde yer etmiş kadim bir semboldür. Bugün Türkiye’nin güneydoğusunda, Şanlıurfa’ya bağlı küçük bir ilçe olarak bilinse de Haran’ın anlamı ve kökeni, binlerce yıllık bir kültürel mirasın izlerini taşır. Etimolojik Köken: Rüzgâr, Yol ve Sığınak “Haran” sözcüğü, farklı dillerde farklı anlamlar kazanmıştır. Eski Sümerce ve Akadca kökenli metinlerde “yol” veya “seyahat” anlamına gelirken, İbranice kaynaklarda “kurak yer” veya “yanık toprak” anlamına gelir. Arapça’da ise “harra” kökünden türediği düşünülür; bu…

Bir Hikâyeyle Başlayalım… Panik Atak Kalp Çarpıntısı Nasıl Geçer? Elif, bir sonbahar akşamı ofisten eve dönerken kalbi bir anda hızla çarpmaya başladı. Sanki göğsünden çıkacak gibiydi. Nefesi daraldı, elleri titredi, “Kalp krizi mi geçiriyorum?” diye düşündü. Arabayı kenara çekti, camı açtı, derin nefes almaya çalıştı ama çarpıntı daha da arttı. Tam o sırada telefonu çaldı. Arayan, yıllardır her şeyi mantıkla çözmeye çalışan en yakın arkadaşı Murat’tı. “Nefes Al Elif, Şimdi Dinle Beni” Murat’ın sesi telefonda sakindi ama kararlıydı. “Bu bir panik atak, daha önce de olmuştu hatırlasana,” dedi. “Şimdi üçe kadar say ve nefes al, sonra dörde kadar say ve…

Longa Ne Demek TDK? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Zengin Bir Yolculuk Bazı kelimeler vardır ki, onları anlamak sadece sözlükteki tanımına bakmakla mümkün değildir. “Longa” da tam olarak bu türden bir kelime… Yalnızca anlamını bilmekle kalmayıp, taşıdığı tarihsel, kültürel ve müzikal katmanları da anlamak gerekir. Eğer siz de kelimelere sadece kelime olarak değil, hikâyeler olarak bakmayı seviyorsanız, şimdi birlikte “longa”nın köklerine, dünyadaki yansımalarına ve yerel kültürümüzdeki yerine doğru keyifli bir yolculuğa çıkalım. Longa Ne Demek? TDK’ya Göre Tanımı Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre longa, Osmanlı döneminden günümüze ulaşan, hızlı tempolu ve neşeli yapısıyla bilinen bir çalgı müziği türü olarak tanımlanır. Özellikle…

Kelimenin Ağırlığıyla: Edebiyatın Işığında En Büyük Günah Nedir? Kelimeler dünyayı kurar. Bir yazar, sözcüklerle yeni evrenler inşa ederken, aynı zamanda insan ruhunun en karanlık odalarına da ışık tutar. Günah kavramı da bu edebi evrenin merkezinde, insanın içsel çatışmasının aynası olarak durur. Bir edebiyatçı için “en büyük günah”, yalnızca ilahi bir yasayı çiğnemek değil, insan olmanın özünü inkâr etmektir. Yazı, bu inkârın hem tanığı hem telafisidir. Bir romanda, bir şiirde ya da bir hikâyede işlenen her günah, aslında insanın varoluşuna açılmış bir parantezdir. Edebiyat, o parantezi kapatmadan önce sorar: “Peki ya en büyük günah, hatadan değil, suskunluktan doğuyorsa?” Edebiyatın Günah Kavramı:…

Dolmalık Fıstık Neye İyi Gelir? Bir Antropoloğun Sofradaki Yolculuğu Bir antropolog olarak farklı kültürleri incelerken her zaman dikkatimi çeken şey, yemeklerin sadece karın doyurmak için değil, kültürel hafızayı taşımak için de var olduğudur. Bir tabakta sunulan her malzeme, geçmişle bugün arasında kurulan görünmez bir köprüdür. İşte dolmalık fıstık da bu köprünün en zarif taşlarından biridir. Peki, dolmalık fıstık neye iyi gelir? Bu sorunun cevabı yalnızca beslenmeyle değil, insanın ritüellerle, toplulukla ve kimlikle kurduğu ilişkilerle ilgilidir. — Dolmalık Fıstığın Antik Yolculuğu: Doğanın Kültüre Dönüşmesi Dolmalık fıstık, Akdeniz coğrafyasının kadim meyvelerinden biridir. Antik Mısır’dan Roma’ya, Bizans’tan Osmanlı’ya kadar uzanan uzun bir tarih…

Bir Sayının Başka Bir Sayının Yüzde Kaçı? Antropolojik Bir Perspektiften Oranların Kültürel Dili Bir antropolog olarak, insan topluluklarının dünyayı nasıl ölçtüğünü ve anlamlandırdığını incelerken sık sık şu soruya dönerim: “Neden insanlar her şeyi oranlarla ifade eder?” “Bir sayının başka bir sayının yüzde kaçı?” gibi matematiksel bir soru bile, aslında kültürlerin evreni anlamlandırma biçimlerinin gizli bir yansımasıdır. Çünkü oranlar, sadece matematiksel ilişkiler değil; kültürel denge, adalet ve paylaşım anlayışlarının da bir göstergesidir. 1. Ritüellerin Ölçüsü: Oranlar Üzerinden Kurulan Düzen İnsanlık tarihi boyunca sayılar, doğayla kurulan ilişkinin düzenleyicisi olmuştur. Avcı-toplayıcı toplumlarda, avın pay edilme biçimi çoğu zaman “oran” kavramına dayanırdı. “Bir sayının…

Kapalı Devre Kamera Sistemi Ne Demektir? Farklı Bakış Açılarıyla Güvenliğe Yaklaşmak Bazı konular vardır ki, teknik bir terim gibi görünse de derinlerine indiğinizde insan hayatına, topluma ve duygularımıza kadar uzanır. “Kapalı devre kamera sistemi” de tam olarak böyle bir kavram. Kimimiz onu rakamlarla, caydırıcılık oranlarıyla değerlendirirken kimimiz güven duygusuyla, sevdiklerimizi koruma içgüdüsüyle ele alırız. İşte tam da bu yüzden bu yazıda, farklı bakış açılarını yan yana getirerek aynı sorunun iki farklı cevabını arayacağız: Kapalı devre kamera sistemi ne demektir? Teknik Açıdan Kapalı Devre Kamera Sistemi: Objektif Bir Tanım Kapalı devre kamera sistemi (CCTV – Closed Circuit Television), bir veya birden…

Hidrolik Sistemi Kim İcat Etti? Edebiyatın Gücüyle Bir Keşif Kelimenin gücü, insanlığın en eski keşiflerinden biri olmuştur. Yazılı kelimeler, bir toplumu dönüştürebilir, bir insanın iç dünyasında devrim yaratabilir ve hatta dünyayı yeniden şekillendirebilir. Tıpkı kelimeler gibi, teknolojiler de insanın düşünce sınırlarını zorlar. Bu yazıda, hidrolik sistemi kim icat ettiğini sorgularken, kelimelerin ve anlatıların dünyasında bir yolculuğa çıkacağız. İnsanlık tarihindeki bu büyük buluşun ardında, bir edebiyatçı gibi düşündüğümüzde neler yatıyor? Onun tarihi, sadece mühendislik başarılarıyla değil, metinlerde gizli kalmış anlatılarla da şekillenir. Bu yazı, bir icadın derinliklerine inmeyi ve metinlerin dönüştürücü gücünü yansıtmaktadır. Bir Hikaye Başlıyor: Hidrolik Gücünün Keşfi Hidrolik sistemler,…

Kantincilik Belgesi Ne Kadar Sürede Alınır? Bilimin Işığında Adım Adım Bir Yolculuk Bazı sorular vardır ki kulağa sıradan gelse de aslında ardında ciddi bir süreç ve bilgi birikimi barındırır. “Kantincilik belgesi ne kadar sürede alınır?” sorusu da bunlardan biri. İlk bakışta sadece bir belge alma meselesi gibi görünse de, işin içinde eğitim süreçleri, yasal düzenlemeler, hijyen standartları ve hatta insan biyolojisini ilgilendiren bilimsel gerekçeler vardır. Gelin, bu süreci bilimsel ama herkesin anlayabileceği bir dille birlikte adım adım inceleyelim. — Kantincilik Belgesi Nedir ve Neden Bu Kadar Önemlidir? Kantincilik belgesi, okul veya kurum kantinlerinde gıda satışı ve işletmeciliği yapmak isteyen kişilerin…